Hôm kia, ngồi tán gẫu với một anh bạn, và anh giới thiệu bài thơ ‘Nếu’ (If) rất hay, nên tôi muốn chia sẻ cùng các bạn hai câu tâm đắc trên.
Bài thơ ‘Nếu’ của văn hào Anh Rudyard Kipling được xem là một trong những bài thơ hay nhứt từ cổ chí kim. Bài thơ Nếu đã được dịch sang nhiều thứ tiếng trên thế giới và được đóng khung hình và treo trong các công sở như là một tuyệt tác.
Rudyard Kipling là khôi nguyên Nobel Văn học 1907. Ông có một người con trai duy nhứt, John Kipling (1897 - 1915), đã qua đời trong chiến trường ở tuổi 18. Bài thơ Nếu được sáng tác vào khoảng 1895, 2 năm trước khi con trai ông ra đời.
Nội dung bài thơ là những lời khuyên dành cho người con trai tương lai. Bài thơ còn truyền đạt những bài học quý báu về cuộc sống và đạo đức. Ông nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc duy trì tánh chân thành, kiên trì và khiêm tốn khi vượt qua những phức tạp trong cuộc sống.
Bài thơ gồm có 4 đoạn; mỗi đoạn có 8 dòng. Ông dùng đại từ thứ hai (you) để gởi gắm những lời khuyên cho con trai ông (và nhân loại). Cách dùng đại danh từ này làm cho thông điệp thêm phần mạnh mẽ và trực tiếp.
* Trong đoạn thứ nhứt ông khuyên giữ bình tĩnh trong khi những người chung quanh đổ thừa và tố khổ mình.
* Trong đoạn thứ hai, ông khuyên chúng ta cần có những hoài bão, nhưng cảnh báo đừng xa rời thực tế.
* Trong đoạn thứ ba ông khuyên rằng khi đối diện với thất bại, chúng ta đừng quá đào sâu vào đó để mang vết thương lòng.
* Đoạn sau cùng của bài thơ, ông cho rằng nếu sống theo những lời khuyên trên thì chúng ta sẽ có một cuộc sống viên mãn.
Bài thơ Nếu được nhiều tác giả dịch sang tiếng Việt. Có người dịch tương đối sát nghĩa, nhưng cũng có người (như Đái Đức Tuấn) dịch theo cách phóng tác. Bản dịch dưới đây tôi thấy dễ hiểu và gần nhứt với ý nghĩa của bản gốc (tiếng Anh).