Giữa lúc thị trường trí tuệ nhân tạo bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, Anthropic đang đối mặt với một tín hiệu không mấy thuận lợi: nhiều khách hàng doanh nghiệp tại Mỹ có xu hướng chuyển sang các mô hình AI rẻ hơn thay vì sử dụng công cụ mạnh nhất và đắt đỏ nhất của hãng.
Diễn biến này đang làm dấy lên câu hỏi về mô hình tăng trưởng dựa trên chi tiêu khổng lồ cho các thế hệ AI tiên tiến, đặc biệt trong bối cảnh Anthropic được cho là đang chuẩn bị cho một thương vụ IPO có quy mô chưa từng có.
Mô hình mới nhất do Anthropic phát triển không đạt được kỳ vọng về doanh thuTheo dữ liệu chi tiêu từ 70.000 doanh nghiệp do nền tảng thanh toán Ramp thu thập, khoản chi cho Fable 5 - mô hình lớn nhất và có giá cao nhất của Anthropic - mới chỉ chiếm khoảng 11% tổng chi tiêu dành cho các công cụ của công ty, dù sản phẩm đã ra mắt hơn hai tháng.
Xu hướng này đi ngược với giả định phổ biến rằng khách hàng doanh nghiệp sẽ ưu tiên những mô hình mạnh nhất. Theo các nhà phân tích và nhà đầu tư vào Anthropic, nguyên nhân chủ yếu nằm ở mức giá cao của Fable 5, trong khi các mô hình cũ hơn hoặc nhỏ hơn vẫn đủ sức đáp ứng phần lớn nhu cầu sử dụng thực tế của doanh nghiệp.
Nếu xu hướng này kéo dài, mô hình kinh doanh của các phòng thí nghiệm AI hàng đầu có thể chịu tác động đáng kể. Trong nhiều năm qua, các công ty này đã đổ hàng tỷ USD vào việc huấn luyện những mô hình ngày càng lớn và phức tạp hơn, với kỳ vọng khách hàng sẵn sàng trả giá cao để tiếp cận công nghệ tiên tiến nhất.
Miles Clements, đối tác tại Accel - quỹ đã đầu tư gần 1 tỷ USD vào Anthropic - cho rằng phần lớn người dùng doanh nghiệp không nhất thiết phải vận hành ở tuyến đầu công nghệ. Theo ông, việc khách hàng mặc định lựa chọn các mô hình tối tân nhất không phải là một xu hướng có thể kéo dài bền vững. Dù các đột phá AI vẫn cần thiết cho những mục tiêu lớn như nghiên cứu y sinh hay thu hút nhân tài, những mô hình tiên tiến nhất nhiều khả năng sẽ ngày càng mang tính biểu tượng nhiều hơn là sản phẩm đại trà.
Fable 5 từng gặp trục trặc ngay từ thời điểm ra mắt đầu tháng 6, khi chính quyền của Tổng thống Donald Trump yêu cầu Anthropic tạm rút mô hình này vì các lo ngại liên quan đến an ninh quốc gia.
Những lo ngại về khả năng Fable 5 tiếp tục bị hạn chế đã hạ nhiệt sau khi Washington bật đèn xanh cho việc tái ra mắt vào ngày 1/7. Tuy vậy, theo giới phân tích và nhà đầu tư, yếu tố chính trị hiện chỉ còn đóng vai trò thứ yếu; giá bán và hiệu năng mới là các yếu tố quyết định lựa chọn của khách hàng. Tốc độ tiếp nhận chậm hơn kỳ vọng của Fable 5 vì vậy càng làm gia tăng bất định trước kế hoạch IPO của Anthropic, thương vụ được một số nhà đầu tư dự đoán có thể định giá công ty ở mức từ 2.000 tỷ USD trở lên và diễn ra sớm nhất trong tháng tới.
Ở khía cạnh tài chính, doanh thu tháng 7 của Anthropic thấp hơn kịch bản lạc quan nhất mà một số nhà đầu tư từng kỳ vọng, khi họ cho rằng doanh thu thường niên của công ty có thể vượt mốc 80 tỷ USD. Tuần trước, Anthropic thông báo với cổ đông rằng doanh thu tháng trước đạt mức tương đương 65 tỷ USD trên cơ sở hàng năm, tăng từ 47 tỷ USD trong tháng 5. Dù vậy, startup do CEO Dario Amodei dẫn dắt vẫn đang tăng trưởng với tốc độ rất cao, khi doanh thu đã tăng gần 7 lần kể từ đầu năm.
Anthropic cũng ghi nhận lợi nhuận hoạt động điều chỉnh lần đầu tiên trong quý II năm nay. Theo những người am hiểu vấn đề, công ty đã thông tin với nhà đầu tư rằng họ có thể tiếp tục có lãi trong quý III, đồng thời cho biết hiện có khoảng 6.000 khách hàng chi từ 100.000 USD mỗi năm trở lên cho các sản phẩm của hãng.
Anthropic từ chối bình luận về các thông tin trên.
Với nhiều doanh nghiệp, bài toán hiện nay không còn là theo đuổi mô hình mạnh nhất bằng mọi giá, mà là tối ưu chi phí AI bằng cách lựa chọn những mô hình đủ tốt, hiệu quả hơn và phù hợp hơn với từng tác vụ.
Sự xuất hiện của các mô hình mã nguồn mở hoặc trọng số mở với chi phí thấp từ Trung Quốc và nhiều thị trường khác cũng khiến các khách hàng có thêm lựa chọn thay thế cho những phòng thí nghiệm AI hàng đầu của Mỹ. Cùng lúc, OpenAI của Sam Altman cũng cho thấy dấu hiệu lấy lại đà tăng trưởng sau giai đoạn chững lại trong phần lớn năm 2026.
Theo những người am hiểu vấn đề, doanh thu thường niên của nhà phát triển ChatGPT đã tăng 35% trong quý hiện tại và hiện vượt 40 tỷ USD. Việc ra mắt GPT 5.6 hồi tháng 7 được cho là đã tạo cú hích mới cho OpenAI sau thời gian tăng trưởng chậm lại từ đầu năm.
Đáng chú ý, GPT 5.6 có giá thấp hơn đáng kể so với Fable 5. Trong khi đó, Opus 5 - mô hình nhỏ hơn nhưng vẫn có năng lực mạnh của Anthropic - đã vượt Fable 5 về mức chi tiêu của doanh nghiệp kể từ khi ra mắt cuối tháng 7, theo dữ liệu của Ramp.
Tăng trưởng doanh thu của Anthropic từng bị ảnh hưởng trong tháng 6, phần lớn do quyết định hạn chế triển khai Fable 5 của chính phủ Mỹ, nhưng sau đó đã phục hồi. Dù vậy, các quy định lưu giữ dữ liệu do chính quyền Trump áp đặt vẫn được cho là đã phần nào kìm hãm tốc độ tiếp nhận Fable 5, theo Ara Kharazian, kinh tế trưởng tại Ramp.
Theo Kharazian, việc dự báo quỹ đạo tăng trưởng của Anthropic trong vài tháng tới là nhiệm vụ gần như bất khả thi. Nếu chỉ dựa trên các xu hướng trước đây, Anthropic có thể được kỳ vọng sẽ chiếm lĩnh thị trường. Tuy nhiên, sự cải thiện của mô hình mới nhất từ OpenAI, cùng với việc Fable 5 chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng, có thể khiến cục diện cạnh tranh rẽ sang một hướng khác.
