Giao thoa kiến trúc Đông - Tây
Tọa lạc trên trục đường chính Nguyễn Trung Trực tại TP Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, chùa Vĩnh Tràng nổi tiếng khắp Nam Bộ bởi nét kiến trúc vô cùng độc đáo. Sự giao hòa, kết hợp giữa nét truyền thống Đông Á và phong cách kiến trúc phương Tây đã mang lại vẻ đẹp rất riêng cho ngôi cổ tự này.
Chùa Vĩnh Tràng được xây dựng theo chữ Quốc trong Hán tự với bốn gian nối tiếp nhau lần lượt là Tiền đường, Chánh điện, nhà Tổ và nhà Hậu. Công trình được xây dựng bằng xi măng và gỗ quý, nền đúc cao và xây tường bao xung quanh trên diện tích 14.000 m2.
Nếu chỉ đứng bên ngoài, du khách sẽ thấy chùa Vĩnh Tràng khoác lên mình dáng dấp của một tòa kiến trúc châu Âu. Những hàng cột, bông sắt của Pháp, phù điêu bát tiên kỵ thú, chi tiết chạm trổ hoa văn thời phục hưng hay vòm cửa kiểu La Mã... xen lẫn những chi tiết trang trí mang đậm nét ảnh hưởng của kiến trúc Khơ-me, Hoa, Chăm...
Với phần chánh điện mang dáng dấp như một stupa, hai chái có chóp, nhìn từ trên cao chùa hiện ra như 5 ngọn tháp, gợi nhớ đến kiến trúc Angkor Wat của Campuchia.
Khi bước vào trong chánh điện, đường lối kiến trúc của nhà rường Nam Bộ được giữ lại với nhiều nét xưa, đặc biệt là gian thờ Tổ của chùa Vĩnh Tràng. Toàn bộ chánh điện được xây dựng với hệ khung gỗ truyền thống, lợp ngói âm dương cùng kiểu kiến trúc điêu khắc mang đậm truyền thống người Việt.
Cùng với đặc điểm chung của các ngôi chùa Nam Bộ, chùa Vĩnh Tràng cũng hướng đến không gian tâm linh thiêng liêng. Điều này thể hiện rõ ở công trình bao lam tinh xảo, gồm 7 bao lam chính yếu cùng các bao lam phụ. Điển hình là bộ bao lam bát tiên kỵ thú đặt ở gian giữa Đại Hùng Bảo Điện, xung quanh là các hoành phi, câu đối, tượng gỗ chạm khắc đẹp mắt.
Thu hút du khách thập phương
Bên cạnh kiến trúc độc đáo, chùa Vĩnh Tràng còn là một trong những địa điểm thu hút nhiều du khách hành hương để chiêm bái, lễ lạt. Ngôi cổ tự hiện đang lưu giữ hơn 60 bức tượng Phật quý được làm từ nhiều chất liệu khác nhau như gỗ, đồng hay đất nung. Tất cả đều dát vàng tạo nên nét huyền diệu, uy nghi và oai vệ cho những bức tượng. Đặc biệt nhất có thể kể đến bộ tượng 18 vị La Hán tạc bằng gỗ mít vào đầu thế kỷ 20 đặt ở hai bên tường chánh điện.
Với khuôn viên rộng 20.000 m2, chùa Vĩnh Tràng còn nổi tiếng với 3 bức tượng lớn đặt ngoài trời bao gồm tượng Phật A Di Đà cao 24 m đứng ở trước chùa. Tượng Phật Di Lặc cao 20 m đặt bên hông chùa và tượng Phật Thích Ca trong tư thế nhập niết bàn có chiều dài 32 m. Ngoài ra nơi đây còn có tượng Bồ Tát Quán Thế Âm trong khuôn viên chùa và nhiều tôn tượng của các vị Phật uy nghiêm trong chánh điện.
Chùa Vĩnh Tràng nằm ở TP Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, cách TP Hồ Chí Minh khoảng 70 km. Du khách có thể lái xe từ TP Hồ Chí Minh theo đường quốc lộ 1A (QL1A) về hướng miền Tây, sau đó tiếp tục đi thẳng trên quốc lộ 50 (QL50) đến khi gặp chùa Vĩnh Tràng. Chỉ mất khoảng 1,5 - 2 giờ để tới chùa.
Ngôi cổ tự Vĩnh Tràng được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1984. Nơi đây cũng được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục là “Ngôi chùa đầu tiên ở Việt Nam có phong cách kiến trúc kết hợp giữa phương Đông và phương Tây” vào năm 2007.
Với hàng nghìn lượt khách đến viếng mỗi ngày, chùa Vĩnh Tràng khẳng định vị thế là một điểm đến du lịch tâm linh quan trọng không chỉ của Tiền Giang mà còn của cả khu vực Nam Bộ. Sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc độc đáo và không gian tâm linh trong chùa Vĩnh Tràng mang đến cho du khách một trải nghiệm tuyệt vời và góp phần làm phong phú thêm di sản văn hóa của vùng đất này.
