Xơ cứng rải rác (MS)

Đặc trưng của bệnh xơ cứng rải rác là các thiếu sót thần kinh trung ương tăng giảm từng đợt khác nhau. Khi MS không được điều trị bằng thuốc điều hòa miễn dịch, các đợt cấp trung bình cứ sau 2 năm lại xảy ra một lần, nhưng tần suất thay đổi rất nhiều.

Tiên lượng của MS về tiến triển và hồi phục khó đoán trước, nhưng bệnh thường tiến triển như sau:

• Diễn biến tái phát-hồi phục: Các đợt bệnh nặng xen kẽ với các đợt thuyên giảm, khi đó các triệu chứng ổn định, bệnh hồi phục một phần hay toàn bộ. Các đợt thuyên giảm có thể kéo dài vài tháng hoặc nhiều năm. Khởi phát của các đợt bệnh tiến triển nặng có thể tự phát hoặc gây ra bởi bệnh nhiễm trùng như cúm. Các dạng tái phát của xơ cứng rải rác bao gồm xơ cứng rải rác thứ phát hoạt động (được định nghĩa là tái phát lâm trên sàng hoặc tổn thương mới được quan sát thấy trên chụp MRI não hoặc tủy sống).

• Diễn biến tăng dần nguyên phát: Bệnh tiến triển tăng dần và không có các đợt thuyên giảm, mặc dù bệnh có thể có các giai đoạn bình nguyên tạm thời và trong thời gian đó bệnh không tiến triển. Không có sự tiến triển bệnh nặng rõ ràng giống như diễn biến tái phát-hồi phục.

• Mẫu tiến bộ thứ cấp: Diễn biến tăng dần thứ phát: diễn biến này bắt đầu bằng bệnh tiến triển nặng xen kẽ với thuyên giảm (mô hình tái phát-thuyên giảm), sau đó bệnh tiến triển tăng dần liên tục.

• Diễn biến tái diễn và tăng dần: Bệnh tiến triển tăng dần, nhưng sự tiến triển bị gián đoạn bởi các đợt bệnh tái phát một cách đột ngột, rõ ràng. Diễn biến này rất hiếm.

Các triệu chứng khởi phát của bệnh đa xơ cứng thường là:

• Một hoặc các chi, thân mình, một bên của khuôn mặt dị cảm.

• Yếu cơ hoặc hoạt động vụng về một chân hoặc tay.

• Rối loạn thị giác (ví dụ: mất thị lực một phần và đau ở một mắt do viêm dây thần kinh thị, song thị do liệt vận nhãn liên nhân, ám điểm)

Các triệu chứng ban đầu phổ biến khác của MS bao gồm cứng nhẹ hoặc mệt mỏi bất thường ở một chi, rối loạn dáng đi nhẹ, chóng mặt và rối loạn cảm xúc nhẹ; tất cả thường chỉ ra sự tham gia của thần kinh trung ương rải rác và có thể không tinh tế. Hầu hết bệnh nhân bị MS khó kiểm soát bàng quang (ví dụ, tần suất, khẩn cấp, do dự, tiểu không tự chủ, giữ). Bệnh nhân thường mệt mỏi. Quá nhiệt (ví dụ, thời tiết ấm áp, tắm nước nóng, sốt) có thể tạm thời làm trầm trọng thêm các triệu chứng và dấu hiệu (hiện tượng Uhthoff).

Các triệu chứng nhận thức nhẹ là phổ biến. Có thể xảy ra sự thờ ơ, đánh giá kém hoặc thiếu chú ý. Cảm xúc rối loạn gồm đa cảm, hưng phấn hoặc phổ biến nhất là trầm cảm. Trầm cảm có thể do phản ứng hoặc do MS gây tổn thương não. Một vài bệnh nhân bị co giật.