Audio playback is not supported on your browser. Please upgrade.

Có những hành trình, chỉ khi đi đủ xa con người mới hiểu vì sao mình phải đi vòng lâu như vậy

Làm trong công việc liên quan đến nội dung, thương hiệu cá nhân và quan sát hành trình phát triển của nhiều người, tôi nghĩ một trong những điều mình nhìn thấy rõ nhất là: social media thường chỉ hiển thị “khoảnh khắc đã kết nối được các dấu chấm”, chứ rất hiếm khi cho người khác thấy toàn bộ những năm tháng mơ hồ, thử sai và chật vật phía trước đó.

Chúng ta thường nhìn thấy một creator đã có cộng đồng, một người đã xây được business riêng, một chuyên gia đã có vị thế hoặc một người đang sống với công việc họ yêu thích. Tuy nhiên, thứ ít được nhìn thấy hơn thường là nhiều năm phía sau nơi họ từng mất phương hướng, từng đổi hướng liên tục, từng nghi ngờ bản thân, từng cảm thấy mình đi rất chậm hoặc từng có cảm giác cuộc đời mình quá rời rạc và không thật sự đi tới đâu cả.

Và tôi nghĩ đây là trạng thái mà rất nhiều người hiện nay đang trải qua nhưng rất khó gọi tên.

Có những người đã đi làm nhiều năm nhưng vẫn cảm thấy bên trong còn rất mơ hồ. Có những người nhìn bạn bè xung quanh ngày càng ổn định hơn rồi bắt đầu tự hỏi liệu mình có đang tụt lại phía sau không. Có những người liên tục cố gắng phát triển bản thân, học thêm, làm thêm, thử thêm nhưng sâu bên trong vẫn tồn tại một cảm giác rất khó diễn tả:

“Liệu tất cả những gì mình đang trải qua có thật sự dẫn tới đâu không?”“Hay mình chỉ đang cố gắng tồn tại qua từng giai đoạn?”

Bản thân tôi cũng từng đi qua cảm giác đó trong một khoảng thời gian khá dài.

Có những giai đoạn tôi nhìn hành trình của mình và thấy mọi thứ khá rời rạc. Học một thứ nhưng rồi không đi đúng con đường đó. Quan tâm nhiều lĩnh vực khác nhau. Làm nhiều công việc khác nhau. Có lúc tưởng như đang tiến lên, nhưng cũng có lúc cảm giác mình đang đi vòng rất lâu mà chưa thật sự tới đâu cả. Và vì làm trong ngành nội dung, tôi càng nhìn thấy rõ hơn khoảng cách giữa “những gì internet hiển thị” và “những gì một con người thật sự trải qua phía sau”.

Bởi phần lớn hành trình trưởng thành của con người ngoài đời thật không diễn ra theo kiểu: hôm nay tìm thấy đam mê, ngày mai rõ định hướng, vài tháng sau bắt đầu thành công.

Thực tế thường là: rất nhiều năm chưa hiểu mình, rất nhiều lần thử rồi sai, rất nhiều giai đoạn cảm thấy mình đang đi rất chậm, và rất nhiều khoảng thời gian phải tiếp tục bước đi dù chưa thật sự hiểu toàn bộ ý nghĩa của hành trình đó là gì.

Có lẽ điều khiến con người mỏi mệt nhất đôi khi không hẳn chỉ là khó khăn. Mà là cảm giác mình đang cố gắng rất nhiều nhưng chưa thể kết nối được ý nghĩa của những gì mình đang trải qua.

Có thể điều cuộc sống đang làm không chỉ là đưa bạn tới nơi bạn muốn, mà còn đang âm thầm biến bạn thành người đủ sức đi tiếp ở nơi đó

Càng lớn lên, tôi càng cảm thấy nhiều người đang nhìn cuộc đời như một bài toán “đạt được”. Đạt được công việc mong muốn. Đạt được sự ổn định tài chính. Đạt được vị trí xã hội nào đó. Đạt được phiên bản mà mình nghĩ sẽ khiến bản thân hạnh phúc hơn. Nhưng càng quan sát lâu hơn, tôi càng thấy rất nhiều thứ trong cuộc sống không chỉ cần năng lực để đạt được, mà còn cần một phiên bản đủ trưởng thành để giữ được nó.

Một người có thể rất muốn xây business riêng. Nhưng để thật sự đi đường dài với one-person business, họ thường sẽ phải học cách sống cùng sự không chắc chắn, học cách tự giữ nhịp cho bản thân trong thời gian rất dài và học cách không đánh mất chính mình giữa rất nhiều áp lực vô hình của social media, comparison - sự so sánh và cảm giác phải liên tục phát triển.

Một người có thể rất muốn được nhiều người công nhận. Nhưng nếu bên trong chưa đủ vững, sự chú ý đôi khi cũng có thể trở thành áp lực rất lớn. Có những người đạt được điều mình từng rất muốn, nhưng rồi lại bắt đầu kiệt sức vì không có nội lực để giữ được trạng thái đó lâu dài.

Và tôi nghĩ đây là điều internet rất ít khi nói tới. Social media thường cho con người thấy “thành quả cuối cùng”, nhưng hiếm khi cho thấy những năm tháng một con người phải âm thầm phát triển khả năng chịu đựng, sự ổn định cảm xúc, tư duy hoặc độ trưởng thành bên trong để có thể sống được với điều họ mong muốn sau này.

Có một điều tôi từng chiêm nghiệm khá lâu và đến giờ vẫn nghĩ về nó rất nhiều: cuộc sống dường như có một kiểu “quy luật trì hoãn hữu ích”. Tức là có những thứ con người càng nóng vội muốn đạt được thật nhanh, cuộc đời lại càng chưa cho tới ngay lập tức. Không hẳn vì mình không xứng đáng. Mà đôi khi vì phiên bản hiện tại của mình chưa đủ khả năng giữ được điều đó lâu dài.

Giống như việc một cái cây không thể lớn quá nhanh khi bộ rễ phía dưới chưa đủ sâu. Nếu phần bên trên phát triển quá nhanh so với khả năng giữ của phần gốc, chỉ cần một cơn gió mạnh cũng đủ khiến nó gãy. Con người có lẽ cũng vậy. Có những giai đoạn cuộc sống dường như đang làm chậm một người lại, không phải để cản bước họ, mà để họ đủ sâu hơn, đủ vững hơn hoặc đủ hiểu chính mình hơn trước khi bước vào giai đoạn tiếp theo.

Bản thân tôi hiện tại đôi khi vẫn còn những băn khoăn như vậy trong chính hành trình mình đang đi. Có những lúc tôi cũng tự hỏi liệu hướng mình đang xây có thật sự đúng không, liệu những điều mình đang cố gắng tạo ra có thật sự đi tới đâu không hoặc liệu mình có đang đi quá chậm so với sự thay đổi của thời đại hay không. Đặc biệt khi làm trong ngành nội dung và quan sát social media mỗi ngày, rất dễ xuất hiện cảm giác rằng người khác đang tiến rất nhanh còn mình thì vẫn còn ở trong một giai đoạn khá mơ hồ.

Tuy nhiên, càng đi lâu hơn, tôi càng bắt đầu nhìn những giai đoạn khó khăn theo một cách khác. Không phải mọi thứ khó khăn đều đang “cản đường” một con người. Đôi khi, nó đang âm thầm tạo ra phần “bộ rễ” mà phiên bản tương lai của họ sẽ cần tới.

Và điều khó nhất là trong lúc đang trải qua, rất ít người nhìn thấy điều đó. Khi một người đang ở trong giai đoạn mông lung, thất bại hoặc liên tục nghi ngờ bản thân, rất khó để họ tin rằng những gì mình đang trải qua rồi sẽ có ý nghĩa nào đó trong tương lai.

Nhưng càng quan sát nhiều người hơn, tôi càng nhận ra rất nhiều thứ chỉ có thể hiểu được bằng thời gian. Có những trải nghiệm, chỉ khi đi qua rất lâu rồi, con người mới bắt đầu hiểu vì sao nó cần xuất hiện trong hành trình của mình.

Càng làm việc với nhiều con người hơn, tôi càng nghĩ cuộc đời không phải lúc nào cũng cần “rõ ngay”, mà đôi khi cần một người đủ kiên nhẫn để trưởng thành cùng hành trình của mình

Năm nay, khi vừa tròn 30 tuổi, tôi nhận ra mình bắt đầu có nhiều cảm nhận khác hơn so với vài năm trước. Không phải kiểu đột nhiên hiểu hết cuộc đời hay mọi thứ bỗng trở nên rõ ràng hơn. Mà là cảm giác nhìn mọi việc chậm hơn, mềm hơn và bớt cực đoan hơn trước đây.

Có những điều ngày xưa tôi từng nghĩ phải thật nhanh, thật rõ hoặc thật quyết liệt thì mới là đúng. Nhưng càng đi lâu hơn, càng làm việc với nhiều khách hàng hơn và càng quan sát nhiều hành trình phát triển khác nhau, tôi càng nhận ra cuộc đời thật ra không vận hành hoàn toàn theo kiểu “cứ cố là sẽ tới ngay”.

Có những thứ cần đúng thời điểm. Có những thứ cần một phiên bản đủ trưởng thành mới giữ được. Và cũng có những điều càng cố kiểm soát hoặc thúc ép quá mức, cuộc sống lại càng tạo ra cảm giác chênh vênh hơn.

Làm trong công việc liên quan đến chiến lược cá nhân, tái định vị và quan sát hành trình phát triển của nhiều người, tôi nhận ra một điều khá thú vị: rất nhiều người tưởng rằng họ đang “đi sai đường”, nhưng thật ra họ chỉ đang ở trong một giai đoạn chưa nhìn thấy toàn bộ ý nghĩa của hành trình đó.

Có những người ngoài 30 mới bắt đầu hiểu mình thật sự phù hợp điều gì. Có những founder sau nhiều năm thành công mới nhận ra mình đã sống quá lâu theo kỳ vọng của người khác. Có những creator nhìn bên ngoài phát triển khá nhanh nhưng bên trong lại cảm thấy ngày càng mất kết nối với chính mình. Và cũng có những người phải đi qua rất nhiều lần đổi hướng mới dần hiểu được “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt cuộc đời họ là gì.

Quan sát đủ lâu, tôi bắt đầu cảm thấy cuộc đời có một kiểu vận hành khá đặc biệt: nó thường không cho con người tất cả câu trả lời ở đầu hành trình. Thay vào đó, nó cho mình đủ trải nghiệm để trưởng thành dần tới mức có thể hiểu được câu trả lời đó.

Có lẽ vì vậy mà năm nay, tôi bắt đầu thay đổi khá nhiều góc nhìn sống về bản thân, về việc sẽ kết hôn, có gia đình,... Trước đây, tôi từng nghĩ phải thật rõ ràng, thật chắc chắn hoặc phải kiểm soát được mọi thứ thì mới cảm thấy an toàn. Nhưng càng về sau, tôi càng học cách mềm lại hơn với cuộc sống. Học cách quan sát nhiều hơn thay vì cố ép mọi thứ diễn ra đúng hoàn toàn theo kế hoạch. Học cách chấp nhận rằng có những giai đoạn mình chưa hiểu hết ý nghĩa của điều đang xảy ra, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc hành trình ấy vô nghĩa.

Có một triết lý tôi rất thích là “Be water” - hãy như nước.

Nước không cố chống lại mọi thứ theo kiểu cứng đối cứng. Nó quan sát địa hình rồi tự tìm cách chảy tiếp. Gặp đá thì đi vòng. Gặp khoảng trống thì lấp đầy. Mềm nhưng không yếu. Linh hoạt nhưng không đánh mất bản chất. Và có lẽ càng lớn lên, tôi càng thấy con người cũng cần học cách như vậy.

Đùa một chút, có thể vì tôi mệnh Thủy lại còn là cung Song Ngư nên càng ngày càng bị ám ảnh bởi hình ảnh của nước. Nhưng thật sự, càng đi lâu hơn, tôi càng cảm thấy có những thứ trong cuộc sống chỉ có thể đi qua bằng sự mềm dẻo, khả năng thích nghi và sự kiên nhẫn với chính hành trình của mình, chứ không chỉ bằng việc cố kiểm soát mọi thứ thật chặt.

Có lẽ trưởng thành không phải là lúc một người hết mơ hồ. Mà là khi họ bắt đầu thôi ép cuộc đời phải “rõ ngay lập tức”, và học được cách vẫn tiếp tục sống, tiếp tục trưởng thành và tiếp tục bước đi ngay cả trong những giai đoạn chưa thể hiểu hết toàn bộ ý nghĩa của hành trình mình đang đi.

Lời kết

Năm nay, tôi cảm thấy mình bắt đầu có thể quay lại viết một cách thoải mái hơn trên blog. Không còn quá áp lực phải chứng minh điều gì hay cố gắng xuất hiện liên tục để theo kịp nhịp của internet. Sau khá nhiều năm trải nghiệm, quan sát và đi qua những giai đoạn khác nhau của cuộc sống, tôi bắt đầu nhận ra có những góc nhìn cần thời gian để lắng lại và “chưng cất”.

Có những điều nếu chỉ tiếp cận ở mức thông tin thì rất dễ trở thành lý thuyết. Nhưng khi một người thật sự sống cùng nó, va chạm với nó và đi qua nó trong một khoảng thời gian đủ dài, góc nhìn tạo ra thường sẽ khác. Có lẽ đó cũng là điều tôi cảm nhận rõ hơn trong giai đoạn này: nhiều chiêm nghiệm có giá trị thường không đến quá sớm, mà cần thời gian để trở thành trải nghiệm sống thật bên trong một con người.

Và có lẽ càng về sau, tôi càng thấy cuộc đời không phải lúc nào cũng cần được hiểu ngay lập tức. Có những giai đoạn tưởng như rất mơ hồ nhưng sau này nhìn lại lại đóng vai trò khá quan trọng trong cách một người trưởng thành, nhìn cuộc sống hoặc lựa chọn con đường của mình. Có những đoạn vòng mà ở thời điểm đi qua, con người rất khó hiểu vì sao nó xuất hiện. Nhưng nhiều năm sau nhìn lại, họ mới bắt đầu thấy được sự kết nối giữa những trải nghiệm đó với con người hiện tại của mình.

Vì vậy, nếu hiện tại bạn vẫn đang ở trong một giai đoạn chưa thật sự rõ hướng, chưa thể kết nối được các “dấu chấm” hoặc vẫn cảm thấy mình đang đi khá chậm, điều đó có lẽ cũng không đồng nghĩa với việc hành trình của bạn vô nghĩa. Đôi khi, rất nhiều điều mình đang trải qua hôm nay chỉ đơn giản là chưa tới lúc để hiểu hết ý nghĩa của nó.

—

Mera CaoBuild systems. Share wisdom. Lead quietly

Ghé thăm Mera Library

Đồng hành cùng bạn trên hành trình nuôi dưỡng ảnh hưởng thầm lặng

• Từ ebook và playbook để tự học.

• Đến system & template để ứng dụng.

• Và cả mentoring 1:1 để đồng hành sâu hơn.