Rất nhiều học sinh quan tâm đến kiến thức về tính trạng trội lặn trong bộ môn Sinh học. Vì thế, bài viết này sẽ giới thiệu cho bạn các kiến thức liên quan đến tính trạng.
Khái niệm tính trạng là gì
Tính trạng là một biến thể đặc trưng về hình thái, cấu tạo hay sinh lí của một sinh vật. Nó có thể được di truyền từ cha mẹ đến con cái, hoặc bị tác động bởi môi trường, hoặc là kết quả của sự kết hợp của cả hai yếu tố trên.
Ví dụ: Màu mắt và màu tóc là hai đặc trưng quan trọng. Các tính trạng của màu mắt bao gồm xanh, nâu, hạt dẻ; còn các tính trạng của màu tóc bao gồm vàng, nâu, đỏ và đen.
Phân loại các loại tính trạng
Tính trạng số lượng
Tính trạng số lượng (hay còn gọi là Quantitative trait, Quantitative character, metric character) là một tính trạng có thể đo lường được, được xác định bởi nhiều gen và có thể biểu diễn dưới dạng một dãy liên tục. Nó thường được thể hiện qua năng suất, sản lượng của cây trồng hay vật nuôi. Ví dụ như tỷ lệ thịt xẻ của lợn; sản lượng thóc, lúa; năng suất trứng của gà; sản lượng sữa của bò,…
Tính trạng chất lượng
Tính trạng chất lượng (hay là Qualitative trait, Qualitative character) là một tính trạng được quy định bởi một gen, có biến dị đứt quãng không liên tục và không thể đo lường bằng các con số. Nó thường được sử dụng để thể hiện các tính chất về màu sắc, hương vị, âm thanh, có hoặc không có của các loài sinh vật. Ví dụ như màu mắt, màu lông, có sừng hay không sừng ở bò, có ngà hay không ngà,…
Phân biệt tính trạng trội và tính trạng lặn
Tính trạng trội (hay còn gọi là tính lấn, tính át; Dominance) là một tính trạng di truyền dị hợp tử, được biểu hiện rõ rệt và lấn át các tính trạng khác cùng loại. Nó được thể hiện chủ yếu ở thế hệ con lai F1.
Tính trạng trội là gì
Tính trạng trội (hay còn gọi là tính lấn, tính át; Dominance) là một tính trạng di truyền dị hợp tử, được biểu hiện rõ rệt và lấn át các tính trạng khác cùng loại. Nó được thể hiện chủ yếu ở thế hệ con lai F1.
Tính trạng lặn là gì?
Tính trạng lặn (tính ẩn, recessiveness) là một tính trạng không được thể hiện ra ngoài vì bị các tính trạng khác cùng loại (cùng cặp alen đối xứng) lấn át mất một tổ hợp di truyền dị hợp tử; tính lặn sẽ không được thể hiện ở thế hệ F1 mà thường chỉ xuất hiện được ở thế hệ F2. Tính trạng lặn và tính trạng trội trái ngược với nhau.
Tính siêu trội
Tính trạng Siêu Trội (còn gọi là Tính Siêu Lấn, Tính Siêu Át, Overdominance) là hiện tượng khi cá thể có các tính trạng cao hơn hẳn so với các tính trạng của thế hệ trước đó. Đây cũng được gọi là ưu thế lai, được thể hiện rõ nét ở các cá thể lai khác dòng, khác giống và có mức độ cao nhất là lai xa (ví dụ như ngan lai với vịt tạo ra con lai ngan vịt; ngựa cái lai với lừa đực tạo ra con la…).
Tính trạng điển hình là gì?
Tính trạng điển hình hay tính trạng đặc trưng là những tính trạng được di truyền một cách ổn định, không bị thay đổi bởi các tác động của ngoại cảnh và có thể được nhận biết và mô tả chính xác.
Tính trạng trung gian và tính trạng thuần chủng
Tính trạng trung gian là một tình trạng di truyền do gen trội lấn át một cách không hoàn toàn alen lặn cùng cặp. Trong khi đó, tính trạng thuần chủng là tính trạng được di truyền đồng nhất và ổn định, các thế hệ con cháu không phân li và có kiểu hình giống bố mẹ.
Một số câu hỏi thường gặp về tính trạng
Tính trạng tương phản là gì? Cặp tính trạng là gì?
Menđen thường chọn các cặp tính trạng tương phản để thí nghiệm, vì những trạng thái trái ngược này có thể giúp cho việc theo dõi và quan sát các tính trạng của sinh vật trở nên dễ dàng hơn. Phân tích các đặc tính của sinh vật thành các cặp tính trạng tương phản cũng giúp cho việc đánh giá sự di truyền của các tính trạng đó trở nên chính xác hơn.
Một số khái niệm liên quan đến tính trạng
Kiểu gen hay còn gọi là kiểu di truyền (genotype) là bản chất di truyền của tính trạng do tổ hợp gen tạo thành. Đồng thời, kiểu hình (phenotype) là những biểu hiện ra ngoài của một hay nhiều tính trạng của cá thể trong một giai đoạn phát triển nhất định. Kiểu hình là kết quả của các mối tương tác giữa kiểu gen và môi trường. Hy vọng sau khi đọc bài viết, bạn đọc có thể hiểu được tính trạng là gì, tính trạng lặn là gì và tính trạng trội là gì. Nếu còn bất cứ câu hỏi nào liên quan đến vấn đề tính trạng, hãy để lại câu hỏi ở phần bình luận để mọi người cùng tham khảo.
