châu chấu thấy đỏ lửa thì vào
những kẻ dại thấy món lợi là đâm đầu vào
Ban đêm châu chấu có xu hướng bay vào ánh lửa sáng hoặc đèn tia tử ngoại, khi nhảy xuống mặt nước có thể bơi. Châu chấu phá hại quanh năm, đặc biệt là những nơi cấy cả vụ sớm và muộn. https://www.2lua.vn/article/chau-chau-hai-lua-3084.html
Chợ chưa họp, kẻ cắp đã đến
Chủ nhà chưa chuẩn bị xong, chưa khởi sự công việc thì người ngoài đã tới nhòm ngó, quấy nhiễu." http://quangthonguyen.blogspot.com/2018/08/tiec-cua-gioi-754.html
Mâm cao đánh ngã bát đầy
Trong các cỗ làng ngày trước, mâm ở vị trí cao thường dành cho các vị chức sắc, các cụ cao niên hoặc người được tôn trọng trong làng xã. Bát đầy được hiểu là đồ ăn thức uống không được dọn thành mâm (cỗ), mục đích chỉ cốt ăn uống cho no bụng. Do đó, cái “mâm cao” sang trọng giữa làng vẫn được người ta thích hơn là cái bát đầy ở xó bếp. https://cadao.me/thanh-ngu-tuc-ngu/mam-cao-danh-nga-bat-day/
Gần chùa gọi bụt bằng anh
“Gần chùa gọi bụt bằng anh” là một câu thành ngữ đã xuất hiện từ lâu trong dân gian Việt Nam. Câu này chỉ việc kẻ dưới vì quen thân nên sinh nhờn, thiếu lễ độ và tôn trọng, thậm chí coi thường người trên, người có quyền lực hơn mình. https://www.takadada.com/bai-viet/gan-chua-goi-but-bang-anh-co-nghia-la-gi/
Chết sông chết suối, không ai chết đuối đọi đèn
Đọi đèn Cái bát đựng dầu lạc hay thầu dầu để thắp đèn ngày xưa. Đọi đèn thường là thứ bát nông để cho khỏi phải đổ nhiều dầu, mà bấc cũng dễ hút dầu, thắp cho đỡ tốn.
Chết đuối đọi đèn Câu này thường được dùng để nói về sự thất bại, thua lỗ, sa sút, vì một việc rất tầm thường, nhỏ nhặt, cũng như chết đuối trong cái đọi đèn. https://cadao.me/thanh-ngu-tuc-ngu/chet-song-chet-suoi-khong-ai-chet-duoi-doi-den/
thóc đâu bồ câu đấy
thấy được lợi thì nhiều người kéo đến
Nằm giữa không mất phần chăn
Chăn: chăn bông, dùng để đắp khi lạnh. Ý nói người khôn vặt ?? đứng trung gian, không nghiêng về bên nào http://tratu.coviet.vn/hoc-tieng-anh/tu-dien/lac-viet/ALL/n%e1%ba%b1m+gi%e1%bb%afa+ch%e1%ba%b3ng+m%e1%ba%a5t+ph%e1%ba%a7n+ch%c4%83n.html
cóc có gan cóc, kiến có gan kiến
Ý nói: Dù ở cương vị nào, mỗi người đều có tư cách của mình, http://thanhngu.tigold.org/2016/08/tinh-cam-gia-dinh-trong-thanh-ngu-dan-gian.html
ba thưng cũng vào một đấu
(Thưng là đổ đo lường bằng một phần mười của một đấu) Câu thành ngữ này chỉ có nghĩa là số đóng góp của nhiều người chẳng qua chỉ là để chung vào mà thôi, http://thanhngu.tigold.org/2016/07/thanh-ngu-ve-cac-qua-trinh-tu-nhien.html
Giang sơn đâu, anh hùng đấy
Địa phận nào có người cai quản ở đó.
Quá mù ra mưa
việc xấu không ngăn cản từ đầu sẽ gây tác hại lớn http://tratu.coviet.vn/hoc-tieng-anh/tu-dien/lac-viet/ALL/qu%c3%a1+mu%cc%80+ra+m%c6%b0a.html
Thắm lắm phai nhiều
chê người vồn vã, thân thiết lúc đầu, về sau thì hờ hững lạnh nhạt http://tratu.coviet.vn/hoc-tieng-anh/tu-dien/lac-viet/ALL/th%e1%ba%afm+l%e1%ba%afm+phai+nhi%e1%bb%81u.html
Đi với phật mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy
tuy là câu nói của ông cha ta truyền lại nhưng lại cực kỳ phù hợp với thời đại ngày nay. Câu này hiểu đơn giản nghĩa là khi chúng ta đi chung với phật, chúng ta phải mặc áo cà sa như người tu hành. Còn lúc đi với ma thì mặc áo giấy cho giống với bạn nó. Hàm ý ở đây là gặp người tốt thì trân trọng và đối xử tử tế với họ như cách họ đối với mình. Còn gặp kẻ xấu muốn lợi dụng hay lừa ép mình thì chúng ta cũng phải khôn ngoan mà trả đũa cho bọn chúng biết mặt. https://gotiengviet.com.vn/thanh-ngu-di-voi-phat-mac-ao-ca-sa-di-voi-ma-mac-ao-giay/
Cháy thành vạ lây
Tai hoạ do bên ngoài đưa đến một cách bất ngờ và oan uổng. https://www.rongmotamhon.net/tu-dien_thanh-ngu-viet_ctccdksc_rong-mo-tam-hon.html
Được mùa thầy chùa no bụng
Cho đến anh nông dân, khi vui cái vui được mùa, cũng kéo ông thầy chùa cùng vui: “được mùa thầy chùa no bụng“. Thế thì “mất mùa thầy chùa đói meo!”. Anh với tôi cùng vui cùng buồn, chẳng ai thống ai chẳng ai trị ai. Anh châm chọc, tôi hoan hỷ, bụng tôi chứa cả anh vào trong đó, anh biết thế nên khi anh đùa, anh có tôi, mà khi anh khổ, anh cũng kêu tôi. http://www.phattuvietnam.net/phat-giao-viet-nam-qua-phong-dao-tuc-ngu/
Yêu con chị vị con em
cũ) vì: vị tình, vị nghĩa, ai vị đĩa xôi đầy (tng) http://tudientv.com/?t=v%E1%BB%8B
Cách sông nên phải luỵ đò:
Khi gặp khó khăn, hoạn nạn thì phải quỵ luỵ, nhờ cậy người khác. https://www.rongmotamhon.net/tu-dien_thanh-ngu-viet_ctccdksc_rong-mo-tam-hon.html#1
Người làm sao chiêm bao làm vậy
Người thế nào, của thế ấy.
Vét nồi ba mươi cũng đầy niêu mốt:
nồi ba mươi: nồi đồng rất to niêu mốt: Cái niêu nấu cơm cho một người ăn gọi là niêu mốt, nấu được cho hai người ăn gọi là niêu hai. Nếu nấu cơm đủ cho ba người ăn trở lên thì không gọi là niêu nữa mà gọi là nồi, nồi nhỏ, nồi nhỡ, nồi to. Những thứ thừa thãi của nhà giàu cũng đủ thoả mãn cho nhà nghèo.
Xanh không thủng, cá đi đằng nào:
Xanh (một loại chảo bằng đồng, đáy bằng có hai quai để cầm) đang rán cá, thì tất nhiên là xanh phải thủng thì cá mới rơi ra ngoài được. http://www.coviet.vn/diendan/showthread.php?t=14581&s=fe587f03b2ae275bbdf6d88e55c6711b&p=60648&viewfull=1#post60648
Giã nay rồi lại giã maiĐôi chân tê mỏi dó ơi vì mày Seo đêm rồi lại seo ngày Đôi tay nhức buốt vì mày giấy ơi.
- Seo giấy: Hòa bột giấy trong bể lọc (gọi là tàu seo), dùng khuôn seo, trên đặt liềm seo (là loại mành rất nhỏ để lọc nước đi, giấy ở lại). Thợ seo vục nước vào khuôn, đung đưa cho nước róc hết, lột tờ giấy ướt trên seo đặt chồng lên nhau thành xếp. Đây là công đoạn đòi hỏi nhiều người cùng làm trên một khuôn seo. Giấy sắc dùng để phong sắc cho hàng nhất phẩm (phẩm trật hàng đầu) phải có 5 thợ cùng làm một lúc mới xeo nổi 1 tờ. Giấy để phong sắc cho hàng phẩm trật thấp hơn (từ nhị phẩm xuống cửu phẩm), khổ giấy hẹp, cũng phải 3 người thợ làm 1 tờ.
- giấy Dó (dầy hơn giấy bản) để in tranh dân gian. https://thuvienhuequang.vn/blogs/bai-viet/nghe-lam-giay-sac-phong-o-ha-noi-mot-nghe-truyen-thong-can-duoc-khoi-phuc-va-gin-giu
Đa Bút: một thôn ở phía dông nam huyện Vĩnh Lộc - Thanh Hóa Thợ khay: thợ khảm